Είμαι ένα από εκείνα τα παιδιά που παίζουν ανέμελα στις μικροσκοπικες παγωμένες λίμνες στον πίνακα του Μπρέγκελ που περιγράφει τον χειμώνα. Είμαι κι εγώ ένα από εκείνα τα παιδιά του βορά. Μεγάλωσα μέσα στην ομίχλη και τη μούχλα του χειμώνα. Η υγρασία αποτελεί μέρος της παιδικότητάς μου, των παιχνιδιών και των απασχολήσεών μου, ένα μέρος του χαμένου για πάντα παραδείσου. Από εκείνη την εποχή συγκράτησα μερικούς ήχους, κάποια μουσικότητα. Μια ιερή εικόνα, ας πούμε, που την σέρνω μαζί μου όπου κι αν βρίσκομαι. Μια εικόνα που αποτελεί την πραγματική μου ταυτότητα, που είμαι εγώ ο ίδιος χωρίς τις βάναυσες παραμορφώσεις του χρόνου. Μια εικόνα, σαν άσβεστη φλόγα. Γι' αυτό αγαπώ τον Μπρέγκελ που μπόρεσε ν' αναστήσει ό,τι βρίσκεται ακόμα διάφανο μέσα μου. [ Φαίδων Πατρικαλάκης: Στην κόψη της μέρας, Μανδραγόρας, 2008 ]

http://www.artmag.gr/art-history/artists-faces/1965-pieter-bruegel http://www.peri-grafis.com/ergo.php?id=175

http://users.sch.gr/pchaloul/Bruegel-Grunevaldt/Bruegel.htm

Πρόσωπα:     ΕΓΩ                        ΚΙΕΓΩ

Εσωτερικός διάλογος

ΕΓΩ:            Έλα τώρα, κάντο. ΚΙΕΓΩ:        Μα, δεν ... ΕΓΩ:            Τι δεν;  Εμπρός! ΚΙΕΓΩ:        Δεν γίνεται ... δεν μπορώ!

ΕΓΩ:            Μα το υποσχέθηκες.

ΚΙΕΓΩ:        Όχι, όχι. Κάτι άλλο θα πω. Να ... Τι περίεργο, αυτό που μου συμβαίνει τελευταία ... περπατώ                       στο δρόμο κι όλο τα υφάσματα κοιτώ πάνω στα σώματα! Πού τεντώνονται, πού                       τσαλακώνονται, πού ξεθωριάζουν. Σαν οθόνες που δείχνουν ταινίες και προσπαθώ να                       μαντέψω τις ιστορίες ...

ΕΓΩ:            Άστ' αυτά. Δεν μας αφορούν. Βρες από πού θ' αρχίσεις.

ΚΙΕΓΩ:        Ή τη φαντασίωση πούχα προχτές ... Ψηλός αυτός με μεγάλη μύτη κι έγραφε ποιήματα ... και ...;

ΕΓΩ:            Και τίποτα. Λοιπόν. Άρχισε.

ΚΙΕΓΩ:        Είναι τόσο παράξενο ... Είχα χρόνια πολλά να ξυπνήσω το πρωί  και να θυμάμαι τα όνειρά                       μου. Ίσως φταίει το ραδιοφωνάκι που σιγανά με αποκοιμίζει ... Αλλά να θυμάσαι ένα                       όνειρο ακόμη κι αν είναι εφιάλτης είναι ... όνειρο. Χα! Χα! Χα!

ΕΓΩ:            Άσ' τ' αστειάκια. Δεν είναι αυτό το θέμα μας.

ΚΙΕΓΩ:        Γιατί, ξέρεις, μόνο στ' όνειρο συμβαίνει το θαύμα: Δηλαδή, αυτό που πραγματικά έζησες,                       αυτό που λαχταράς να ζήσεις κι αυτό που φοβάσαι ή ελπίζεις για το μέλλον να γίνονται                       όλα ένα. Ίσως γι' αυτό έπαιξαν τέτοιο ρόλο στην ιστορία των ανθρώπων τα όνειρα.

ΕΓΩ:            Ωχ, άσε τις κοινοτοπίες, τώρα.

ΚΙΕΓΩ:        Γιατί; Η κοινοτοπία δεν είναι πάντα για πέταμα, αρκεί να περιέχει κάποια αλήθεια κι όχι                      μια υιοθετημένη συμπεριφορά.

ΕΓΩ:            Ακόμη διόλου δεν πλησίασες αυτό που πραγματικά είναι να πεις.

ΚΙΕΓΩ:        Τι να πω; Πως νιώθω σα να μπαινοβγαίνω σ' ένα ακατάστατο δωμάτιο, κρεβατοκάμαρα                       είναι; Τραπεζαρία; Κάποιος σερβίρει νεκρά φαγητά, άλλος κοιμάται με φαντάσματα ...                       Κι απ' το ανοιχτό παράθυρο έρχεται  η μπόχα των ονείρων που τα πέταξαν στα σκουπίδια.

ΕΓΩ:            Τώρα κάτι πιο κοντά βρίσκεσαι.

ΚΙΕΓΩ:        Ναι, αλλά δεν μπορώ, ανατριχιάζω. Προτιμώ να περιγράψω μια ευλογημένη στιγμή:                        τη συγκομιδή. Πώς κουνάς το κλαρί και πέφτει ο καρπός ζεστός από τον ήλιο, όλο άρωμα,                       με το κοτσάνι να μοιάζει πως ματώνει. Να προχωράει η μέρα, νάναι όλο και πιο δύσκολο                        το μάζεμα στη ζέστη ...

ΕΓΩ:            Και στο τέλος να μετράτε τα τσουβάλια, να τα στοιβάζετε στη σκιά, κτλ, κτλ. Φτάνει η                       παρελθοντολογία.

ΚΙΕΓΩ:        Και το βραδάκι να καθόμαστε γύρω απ' το μεγάλο τραπέζι, να ξεχωρίζουμε τα κλειστά                       απ' τ' ανοιχτά φιστίκια, να μιλάμε, να λέμε αστεία, να γελάμε, να όπως εκείνος, εδώ,                       στη φωτογραφία.

ΕΓΩ:            Αυτό είναι το παρόν σου σήμερα;

ΚΙΕΓΩ:        Όχι βέβαια.

ΕΓΩ:            Περιμένω την περιγραφή του παρόντος σου.

ΚΙΕΓΩ:        Απουσία.

ΕΓΩ:            Αυτό είναι όλο;

ΚΙΕΓΩ:        Όχι. Σημασία έχει πού οδηγεί αυτή η απουσία.

ΕΓΩ:            Πού;

ΚΙΕΓΩ:        Άστο καλλίτερα.

ΕΓΩ:            Προσπάθησε.

ΚΙΕΓΩ:        Μα θαρρείς πως δεν έχω προσπαθήσει;  Είναι σα να χάνεται κι αυτό ακόμη το ένστιχτο                      αυτοσυντήρησης.

ΕΓΩ:            Ναι, αλλά, αυτό ...

ΚΙΕΓΩ:        Το ξέρω. Δίκιο έχεις, όμως ...

ΕΓΩ:            Ωραία. Πες λοιπόν πως μπαίνεις σ' ένα δωμάτιο ...

ΚΙΕΓΩ:        ... που είναι άδειο. Αχ, μακάρι νάταν τόσο απλό!

ΕΓΩ:            Τότε τι έχει μέσα;

ΚΙΕΓΩ:        Δεν έχει τίποτα μέσα. Έχει αδειάσει.

ΕΓΩ:            Από τι;

ΚΙΕΓΩ:        Απ' όλα. Όμως δεν ξέρεις αν αυτά τα «όλα» ήσαν όλα δικά σου ή αν κάποιος άλλος είχε                       κι αυτός κάτι προσθέσει.

ΕΓΩ:            Και τι σημασία έχει ποιανού ήταν; Σημασία έχει πως έχουν χαθεί.

ΚΙΕΓΩ:        Μα δεν καταλαβαίνεις πως αν ξέρεις μέσα σου πως ήταν όλα δικά σου μπορείς να ελπίζεις                       ότι θα τα ξαναστήσεις, ενώ εάν ...

ΕΓΩ:            Τώρα εσύ δεν σκέφτεσαι σωστά. Γιατί αυτό που μετράει, αυτό που γιομίζει το δωμάτιο                       είναι το αμάλγαμα, η σύνθεση ανάμεσα στα υπάρχοντα και τα εισερχόμενα ... Αυτό που                       κουβαλάει ο άλλος και η πολυθρόνα που εσύ τον βάζεις να καθίσει. Αυτή η σύνθεση των                       δύο είναι ανεπανάληπτη. Αλλά είπαμε· η δουλειά σου εσένα είναι να περιγράψεις το άδειο.

ΚΙΕΓΩ:        Ωραία. Ας κρατήσουμε τη συμβολική εικόνα του δωματίου. Μπαίνω και ... αχ!

ΕΓΩ:            Τι έγινε πάλι;

ΚΙΕΓΩ:        Κύματα έρχονται και με σταματούν στο κατώφλι. Κύματ' από μυρωδιές, γεύσεις, αφές.                       Αναμνήσεις από αφές, γρατζουνιές και ψιθύρους.

ΕΓΩ:            Μα τότε κάτι υπάρχει.

ΚΙΕΓΩ:        Μα, να, χάθηκαν. Ξαφνικά χάθηκαν όλα. Οι οσμές, οι αφές ...

ΕΓΩ:            Άντε πάλι. Για ξαναδοκίμασε το δωμάτιο.

ΚΙΕΓΩ:        Καλά. Μπαίνω. Προχωρώ. Με περιστοιχίζουν οι τέσσερις τοίχοι. Είναι κι ένα παράθυρο                       που ... αχ! Ξαφνικά ανοίγει, σίφουνας ορμάει μέσα. Σίφουνας όχι από αέρα αλλά από                       πράγματα, αντικείμενα, λέξεις στροβιλίζονται, παπούτσια και τραγωδίες, συμπεράσματα                        και   κάλτσες ...αιωρούνται όλα, θα με χτυπήσουν στο πρόσωπο ... Θεέ μου δεν μπορώ.                       Φεύγω από δω μέσα.

ΕΓΩ:            Γιατί δε μένεις; Δεν έχεις περιέργεια να δεις τι είναι αυτά τα αντικείμενα, γιατί είναι                       στον αέρα;

ΚΙΕΓΩ:        Μα αφού το ξέρω. Δεν είναι ιπτάμενα αντικείμενα. Είναι όλα  τα πράγματα που μοιάζει                       νάχουν χάσει το βάρος τους, τη σημασία τους, την αξία τους ... οι ιδέες, οι προοπτικές,                       οι παρουσίες που δυνατές ή αδύνατες σε στήριζαν στη ζωή...  Πότε χοροπηδούσες, πότε                       σερνόσουνα, αλλά αυτές ήταν που σε συντηρούσαν. Τώρα όλα είναι όμοια, απρόσωπα                       σαν τα πούπουλα π' άφησε πίσω του κάποιο πουλί που πέταξε μακριά. Ούτε καν χρώμα                       δεν είχε το πουλί.

ΕΓΩ:            Τώρα δηλαδή μου περιγράφεις το άδειο;

ΚΙΕΓΩ:        Ίσως να το πλησιάζω. Λοιπόν. Δεν αλλάζουμε τώρα κουβέντα;

ΕΓΩ:            Όχι.

ΚΙΕΓΩ:        Μα έχω ζήσει μια ζωή τόσο γεμάτη, έχω τόσα να διηγηθώ, τόσες φωτογραφίες να σου                       δείξω ... Γιατί τόσο επιμένεις στο άδειο;

ΕΓΩ:            Γιατί μ' αρέσουν τα δύσκολα.

ΚΙΕΓΩ:        Και νομίζεις πως είναι εύκολο να περιγράψεις μια ευτυχισμένη στιγμή που σου άλλαξε                       τη ζωή; Μπήκες σ' ένα εστιατόριο να φας βιαστικα για να πας στη δουλειά σου κι όταν                       βγήκες από κει ήσουν ένα άλλο άτομο, καμιά σχέση μ' αυτό που ήξερες, με άλλα όνειρα                       και σχέδια για το μέλλον.

ΕΓΩ:             Η ευτυχία δεν χρειάζεται περιγραφή ούτε ερμηνεία. Αν σου τύχει χρειάζεται μόνο                       η εξυπνάδα να την αναγνωρίσεις κι έπειτα αυτή κυλάει σα νερό στ' αυλάκι και                       σε ποτίζει. Και κάποτε βέβαια στερεύει.

ΚΙΕΓΩ:        Ωραία. Τότε ας πάμε σε κάτι φοβερό, αλλά κάπως πιο ...

ΕΓΩ:            Πιο εύκολο;

ΚΙΕΓΩ:        Όχι ακριβώς. Πιο ευδιάκριτο θάλεγα.

ΕΓΩ:            Σαν τι;

ΚΙΕΓΩ:        Το φόβο.

ΕΓΩ:            Φόβο για τι πράγμα;

ΚΙΕΓΩ:        Να, βλέπεις; Το ότι μπορείς να καθορίσεις τι φοβάσαι είναι σπουδαίο πλεονέκτημα.                       Υπάρχουν δύο μεγάλοι φόβοι, ίσως και τρεις.

ΕΓΩ:            Δηλαδή;

ΚΙΕΓΩ:        Πρώτος: Να φοβάσαι για τον εαυτό σου, μην εσύ πάθεις κάτι. Είτε γιατί περιμένεις το                       αποτέλεσμα μιας ιατρικής εξέτασης ή γιατί έχεις αναλάβει μια επικίνδυνη αποστολή                       ή και γιατί είσαι μόνος στο σπίτι.

ΕΓΩ:            Ο δεύτερος;

ΚΙΕΓΩ:        Ο δεύτερος είναι να τρέμεις για κάποιον άλλο, έναν πολύ αγαπημένο: έρωτα, παιδί,                       σύντροφο. Φόβος, αγωνία για το αν θα γυρίσει το βράδυ ή αν του 'τυχε κάτι στο δρόμο.

ΕΓΩ:            Δεν μπορώ να φανταστώ ποιος μπορεί να είναι ο τρίτος.

ΚΙΕΓΩ:        Ο τρίτος είναι ο πιο σπάνιος. Μπορώ να τον φανταστώ, αλλά δεν μπορώ να με φανταστώ                       να τον νιώθω.

ΕΓΩ:            Και είναι τι;

ΚΙΕΓΩ:        Πιστεύω πως σε καταλαμβάνει όταν έχεις τόσο πλατύ νου, τόσο μεγάλους ορίζοντες,                       τέτοια οικουμενική προσωπικότητα (ίσως και τέτοια ασήμαντη προσωπική ζωή)                       που να φοβάσαι για το μέλλον της χώρας σου, της φυλής σου, της επιστήμης σου,                      για το μέλλον του κόσμου.

ΕΓΩ:            Κι αυτός ο φόβος είναι σπάνιες, ε;

ΚΙΕΓΩ:        Και βέβαια είναι σπάνιος. Είμαστε όλοι τόσο σφιχτά φασκιωμένοι με τις πάνες της                       καθημερινότητας, με τα προσωπικά μας περιστατικά κι είναι και τόσο απαιτητική η ζωή,                        τόσο σπάνια απλόχερη ...; Πού να μείνει χώρος για ν' ανησυχήσουμε για το μέλλον του                       κόσμου! Τώρα εσύ με κάνεις και λέω κοινοτοπίες.

ΕΓΩ:            Εσύ δεν είπες πως η αλήθεια δεν είναι ποτέ κοινοτοπία;

ΚΙΕΓΩ:        Και γι' αυτό αμφιβάλλω τώρα ... Ίσως να παίζει ρόλο και το ποιος και πώς την εκφράζει.

ΕΓΩ:            Να δούμε τι άλλο θα εφεύρεις για ν' αποφύγεις το θέμα μας.

ΚΙΕΓΩ:        Να, προχτές ξανάδα, τυχαία, έναν παλιό μου έρωτα.

ΕΓΩ:            Άντε πάλι.   

ΚΙΕΓΩ:        Είχε ένα πρόσωπο τόσο ασυνήθιστο και τόσο συνηθισμένο μαζί ... Γυαλάκια,                       μπλε ματάκια, χαμηλή φωνή. Ποτέ δεν τον είχα ακούσει να λέει κάτι το αξιομνημόνευτο                       κι όμως κάτι περιείχε αυτό το ον. Μείγμα σοφίας και απελπισίας; Φλαμανδός ήταν.

ΕΓΩ:            Και τι σημασία έχει από πού ήταν;

ΚΙΕΓΩ:        Πως δεν έχει! Ξέρεις τι μεγάλη γοητεία είναι ν' ανακαλύπτεις μια ξένη κουλτούρα,                       μιαν άλλη φύση μες απ' ένα συγκεκριμένο σώμα; Παλιά, όταν ήμουν ερωτευμένη -σχεδόν                       πάντα με ξένο- αισθανόμουνα και λίγο εξερευνήτρια.

ΕΓΩ:            Λοιπόν, ήρθε θαρρώ η ώρα να περιγράψεις το άδειο.

ΚΙΕΓΩ:        Μα το περιέγραψα.

ΕΓΩ:            Τι;

ΚΙΕΓΩ:        Μα, ναι. Φαντάσου όλα όσα είπα, για τη συγκομιδή, το φόβο, τους φόβους, τους ανεξήγητους έρωτες, φαντάσου ...

ΕΓΩ:            Εγώ να φανταστώ; Αφού εσύ περιγράφεις.

ΚΙΕΓΩ:        Φαντάσου, λέω, όλ' αυτά να λείπουν. Να λείπουν σαν εμπειρία, ακόμη και σαν ανάμνηση εμπειρίας.

ΕΓΩ:            Τόσο απλό.

ΚΙΕΓΩ:        Και κάτι ακόμη πιο απλό. Άδειο είναι η απουσία κάθε επιθυμίας να ξαναβρείς, να ξαναζήσεις, να ξαναδοκιμάσεις, ένα οποιοδήποτε απ' αυτά που έζησες.  

                                                  ΑΥΛΑΙΑ

                           Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ     

Απ' όποιον σκοτεινόν αιώνα κι αν έρχεστε, monsieur,

με όποια υποδήματα κι αν πατήσατε στο δωμάτιό μου,

με όποια βλέμματα κι αν σβήσατε τα κεριά

και τυφλώσατε τον καθρέφτη στον τοίχο,

με όποιες βαρύγδουπες, αινιγματικές και αλησμόνητες φράσεις

κι αν εποικίσατε τα πρωϊνά μου όνειρα,

μην ξεχνάτε πως το αποτύπωμα κάθε χεριού

είναι ένα και μοναδικό.

*Η εικόνα είναι του Quint Buchholz (Κβιντ Μπούχολτς)

και ο Martin R. Dean την αποκρυπτογραφεί με την ιστορία του .

Από το βιβλίο "Δύο λόγια σχετικά με τον ποδηλάτη ..."

Σαράντα έξι συγγραφείς αποκρυπτογραφούν τις εικόνες του Κβιντ Μπούχολτς .

περπατάς νύχτα στους έρημους δρόμους

στο μυαλό σου στριφογυρίζουν κάτι

παράξενες λέξεις

θυμάσαι τις απορρίψεις και χαμογελάς

χλευάζεις τη ποίηση της εποχής

τραγουδάς στη σιωπή

τα αστέρια γέρνουν στον ώμο σου

απλώνεις τα χέρια σου για να εκτοξευθείς

τρέμεις για ουρανό

γελάς δυνατά

επιστρέφεις στη κάμαρα σου

σκόρπια τα βιβλία

στο πάτωμα ποιήματα που ποτέ

δε διαβάστηκαν

κατεβάζεις μια γουλιά κόκκινο κρασί ενώ

στη τηλεόραση τα ταλέντα σχηματίζουν ουρές

χα χα

κάποιες νύχτες είναι τόσο όμορφες

*Νίκος Σφαμένος

Ο Νίκος Σφαμένος γεννήθηκε το 1982 στη Μυτιλήνη .

Σπούδασε Αγγλική γλώσσα και φιλολογία στο Αριστοτέλειο

Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και σήμερα εργάζεται ως εκπαιδευτικός.

* PHOTO By Matthew Watkins

Mε κατακρίνεις ότι συμπεριφέρομαι λιπόψυχα, αργά όπως κοντοστέκεται η φοβία να εντοπίσει ποιός κίνδυνος από μακριά φωνάζει τ' όνομα της. Eίμαι τρωτή, γι' αυτό. Όχι στη φτέρνα μόνο, το ένιωσα παρότι ήταν ακόμα στά σκαριά στις δοκιμές η ιδιοσυγκρασία. Kι όμως εγώ τα άκουσα τα λάδια νοθευμένα δε γράσωναν καλά την άμυνά μου -τι τα θες, τεχνίτες ανειδίκευτοι οι αστερισμοί μας. Mάνα, την παρακάλεσα, πήγαινε στη θέτιδα γνωρίζεστε εξ αίματος μάνες κι οι δυό εβγάζατε από πάνω σας και ξεπετούσατε στο χώμα τα βραχιόλια και τα δαχτυλίδια και ζήτα της το αθάνατο περίσσευμα απ' τη θνητή επάλειψη του γιού της του Aχιλλέα. Όχι με αθανασία με βεβαιότητα να με επικαλύψεις. Mου χίμηξε τί αθανασία τί βεβαιότης είπε εξίσου άτρωτες ουσίες και οι δυό. Kαι μάθε ακόμα πώς το περίσσευμα απ' το παλιό του λάθος κανείς δε το χαρίζει σε κανέναν. Bαθιά μες στις αμετανόητες προθέσεις του το κρύβει να επαλείψει αθάνατο και το επόμενο προσφιλές του λάθος. Tο κυριότερο -συνέχισε η μάνα μου μιλώντας με οίκτο χλευαστή- παιδί μου πώς θα ζήσεις χωρίς τρώτα σημεία χωρίς της αγωνίας τα εφόδια τί προκοπή θα κάνει η αντοχή σου χωρίς εισόδημα πικρίας πώς θ' αναθρέψεις την απώλεια πώς θ' αντικρίσεις τους εχθρούς σου. Oι ενοχές σου τί θ' απογίνουν όταν τους κόψεις τη διατροφή θ' αγιάσουνε ώς φτωχές μετά από τόσα πλούτη; Θ' απαρνηθείς την ήττα; H ήττα είναι παράδοση μιλιέται από σώμα σε σώμα διαιωνίζεται. Eίδες ποτέ κανένα όνειρο ματαμοντέρνας νίκης να διαρκεί; Aν δεν τρωθείς πού θα σε βρει η αγάπη. Tο βέλος θα την οδηγήσει στην πληγή σου. Για ποιόν νομίζεις ξεκινάει από το μακρινό το έρημο το αβέβαιο όνομα της; Όχι για το αξέχαστο βλέμμα του τοξότη στης έλξης το φαρμάκι βουτηγμένο. Για να τραφεί απ' την πληγή σου ξεκινάει η πεινασμένη ύπαρξή της. Aβέβαια ζήσε! Tίμα την προέλευσή σου. Kατάλαβέ το, ερχόμαστε από μιά παροδική αβεβαιότητα του θανάτου. KIKH ΔHMOYΛA

Οι βιολέτες, όπως ανήσυχα, διορατικά μυρίζουν όταν κάτι δεν πάει καλά, κάτι απογοητεύει πάλι. Η Μεγάλη Εβδομάδα, όπως στάζει κερί και τάμα στη θρησκόληπτη ανάμνηση, στην άθεη απουσία. Η Κυριακή του Νυμφίου, όπως αναστατώνει, βασίζεις δεν βασίζεις το Μεγάλο στις αφίξεις. Οι διάφοροι Νυμφίοι, που κάτι τους τυχαίνει και δεν έρχονται, κάποια διήμερη εκδρομή, κάποια ευκολότερη θρησκεία που την ασπάζονται. Οι πολλαπλασιασμένοι κήποι της Γεθσημανή σε κάθε βήμα, όπως κατασταλάζεις για το έθιμο, έχουν δεν έχουν ανθίσει οι απορίες. Οι Πατέρες μας, γέροι στο σπίτι, περιμένουν αυγά και τσουρέκι. Οι πολλαπλασιασμένοι κήποι της Γεθσημανή, τα περιστύλια της υπομονής, τα παγκάκια να κάτσεις να περιμένεις τον ετήσιο Ιούδα, που αργεί να 'ρθει από το ράφτη, απ' τον κουρέα. Το μεγάλο ποσόν που του δίνεις για να δεχτεί να σε προδίνει ανεξήγητα. Της καμπάνας η Μεγάλη εξάντληση κι η απαρηγορία ο νηστικός της ήχος όπως λιποθυμάει στα εαρινά αρμόνια των καθολικών απογευμάτων. Οι αργίες, οι αργοπορίες, οι αγριότητες, όπως τις πάμε ως επάνω μόνοι μας. Ο Σίμων, που στο τέλος αδιαφόρησε κι έφτιαξε τη ζωή του. Η Μυροφόρος έλλειψις, που θα σε ψάχνει απόψε να σε ράνει. Η Προηγιασμένη των διαφόρων θρήνων τη Μεγάλη Εβδομάδα και τις διάφορες άλλες εβδομάδες τα ίδια. Η Αγία Επανάληψη, η θαυματουργή, η αχειροποίητος, όπως τη βρήκανε ανυπόγραφη τα πράγματα, θαμμένη σε κάποια παλαιότητα της μοίρας μας, σε κάποιο πρόγονό μας μέλλον. Όπως την πιστεύω.

Κική Δημουλά, "Η απαρηγορία"

Μ. ΠΕΜΠΤΗ

Μέρα τρεμάμενη όμορφη σαν νεκροταφείο με κατεβασιές ψυχρού ουρανού Γονατιστή Παναγία κι αραχνιασμένη Τα χωμάτινα πόδια μου άλλοτε (Πολύ νέος ή και ανόητα όμορφος θα πρέπει να ήμουν) Οι και δύο και τρεις ψυχές που δύανε Γέμιζαν τα τζάμια ηλιοβασίλεμα.

Μ. ΠΕΜΠΤΗ, β

Σωστός ΘΕΟΣ. Όμως κι αυτός έπινε το φαρμάκι του γουλιά γουλιά καθώς του είχε ταχθεί έως ότου ακούστηκε η μεγάλη έκρηξη. Χάθηκαν τα βουνά. Και τότε αλήθεια φάνηκε πίσω από το πελώριο πηγούνι ο κύλικας Κι αργότερα οι νεκροί μες στους ατμούς, εκτάδην.

«Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου» - Οδυσσέας Ελύτης

Εικόνα αχειροποίητη, που στην καρδιά μου σ' είχα κι είχα για μόνο φυλαχτό μια της κορφής σου τρίχα, Να σε χαρή κι η Άνοιξη μαζί με τα λουλούδια, οπού 'ναι σαν αμέτρητα ζωγραφιστά τραγούδια. Τη χάρη σου τη σπλαχνική μη μ' αρνηστής, αρνί μου... Αγάπη μου αιώνια, αγάπη μου στερνή μου.

*Δίσκος "Το σκοτεινό τρυγόνι"

Ποίηση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντη

Μουσική: Νίκος Μαστοράκης, Μανόλης Λιαπάκης, Κώστας Πανταζής

Ερμηνεία: Μαρία Κώττη

Κίνδυνο μαύρο σύννεφο οι μάγισσες μου λένε τ' αηδόνια αυτά που κελαηδούν μου φαίνονται πως κλαίνε. Συ στο σχολειό δεν έμαθες να γράφεις ραβασάκια στα χείλη σου τα ρόδινα που τα 'βρες τα φαρμάκια.

*Μουσική: Σταύρος Κουγιουμτζής Ποίηση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Ερμηνεία: Αιμιλία Κουγιουμτζή [Από τον δίσκο «Μικραίνει ο κόσμος» (1982)]

Εικόν' αχειροποίητη μες στην καρδιά μου σ' είχα κι είχα για μόνο φυλαχτό μια της κορφής σου τρίχα Όνειρα μες στον ύπνο μου μαυροφτερουγιασμένα σαν περιστέρι στη σπηλιά με τάραξαν για 'σένα. Τ' αηδόνια αυτά που κελαηδούν μου φαίνονται να κλαίνε κίνδυνο, μαύρο σύννεφο οι μάγισσες μου λένε. Να σε χαρεί κι η άνοιξη μαζί με τα λουλούδια όπου 'ναι σαν αμέτρητα ζωγραφιστά τραγούδια. Συ στο σχολειό δεν έμαθες να γράφεις ραβασάκια στα χείλη σου τα ρόδινα πού τα 'βρες τα φαρμάκια. Στα μάτια τα ψιχαλιστά πωχ' έρωτας καρτέρι, πόσο μεθύσι μέθυσα ένας Θεός το ξέρει.

*Δίσκος "Τι θα πει ζωή"

Ποίηση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Μουσική: Ορφέας Περίδης

Τραγούδι: Ορφέας Περίδης

Το Όχι είναι δισύλλαβο: βρέ - χει. Ο Πιλάτος φοράει το μπλε του αδιάβροχο, δεν βρίσκει ταξί, οι συνειδήσεις συνωστίζονται στον ίδιο μονόδρομο, όλοι νίπτουν τας χείρας των, μάλιστα τέτοιες μέρες. Το Όχι είναι δισύλλαβο, η ψιλή και η οξεία στο ο κεντρώνει το Όχι, μονόγραμμα των ημερών. Το παράθυρο είναι δίφυλλο, η ψιλή και οξεία βροχή το κεντρώνει, μονόγραμμα στο κλειστό Όχι. Οι καμπάνες οι πένθιμες ανοίγουν αυλάκια στον αέρα, χύνονται και ποτίζουν εκτεταμένες ατονίες ωσότου κάποια απόσταση απότιστη να τις απορροφήσει. Οι καμπάνες, ασχέτως του πένθιμες, πάντοτε κάτι αποχωρίζουν, πολλώ μάλλον οι πένθιμες. Οι καμπάνες φορτώνουν βαλίτσες στα πούλμαν, τα τρένα τρέχουνε, ξεσκίζουν και βάζουν κλήρο στα ιμάτια των τοπίων. Σταύρωσον, σταύρωσον τα χέρια σου στο στήθος ...; Τι άλλο να κάνω; Ποιο μέτρο να κινητοποιήσω; Που ξέρω από πού; φεύγει το κάθε πράγμα; Κάθε κατεύθυνση έχει το άλλοθί της. Οι πασχαλιές εσταυρωμένες σ' ένα φθηνό ανθοδοχείο εμψυχώνουν το άρωμα του θανάτου. Τα μάτια σου είναι οι δύο ληστές, εκ δεξιών και εξ ευωνύμων. Το Όχι είναι δισύλλαβο, επιμένω βρέ - χει. Οι εκκλησίες ξεχειλίζουν, όπως ξεχειλίζουν τα ποτήρια στα άλλα πάθη που εορτάζουμε. Οι εκκλησίες ξεχειλίζουν αγάπα τον πλησίον σου ...; Απαίτηση, που μες στη ρύμη και τη γλύκα των ψαλμών, περνάει σαν εύκολη αγάπη και χάνει τη θεία απανθρωπία της, το θείο ανεφάρμοστο. Στην κοπιώδη πορεία του δεηθώμεν τα μεγάλα κεριά προχωρούν, τα κεριά της δραχμής μένουν πίσω. Τα μικρά κεριά κουράζονται εύκολα, λυγίζουν και διεκτραγωδούν το αντίτιμό τους. Η ανισότης των κεριών αναλιώνει μυσταγωγικά. Ο θεός τους ο νεωκόρος τα ρίχνει στον Καιάδα της ανατήξεως. Ξεχειλίζουν οι εκκλησίες. Δεν χωράω, δεν πειράζει. Θα μάθω το τετέλεσται από άλλη πηγή. Πιο θετική.

Κική Δημουλά "Μεγάλη Εβδομάδα"

έχουμε χρόνο...

για συναντήσεις σε σταθμούς βροχής

ταξιδιώτες σε τοπία αφαίρεσης ...

*Αναστασία*

B. Υγρός , βρώμικος τόπος ...εδώ και ώρες ο άνεμος κάνει τα παραθύρια να κινούνται πέρα δώθε , ανυπόφορος θόρυβος ... Μου φάνηκε πως άκουσα μια κραυγή ...μου φαίνεται παράδοξο που υπάρχει αυτό το σκουριασμένο ρολόι , έχω δοθεί τόσο στον απόμακρο ήχο του . Άνοιξη , χειμώνας Ξεκίνησα θαρρώ άνοιξη μα τούτος ο αλλόκοτος καιρός ... είναι και ο πυρετός ... Κάθε τόσο πέφτουν μικρά κομμάτια από τη στέγη , δε θ' αντέξει πολύ σκέφτομαι . Πρέπει να βρω άλλο τόπο να κοιμηθώ ...

Γ. Ώρες ολόκληρες ...εκείνη η απελπισμένη προσπάθεια να σπάσω τη κλειδαριά ... ιδρώτας ποτίζει το κρύο πάτωμα , ο ήχος του ρολογιού με εκνευρίζει . Σκόρπιες εικόνες επισκέπτονται το μυαλό μου μα η πόρτα ...πρέπει πρώτα να σπάσω τη πόρτα ...και οι κάτοικοι τι απέγιναν ; Βαδίζω νευρικά από τη μια γωνία στην άλλη , ο ιδρώτας , η πείνα ... Εξαντλημένος πέφτω σε μια γωνιά , σκοτάδι ... μα το τελευταίο σπίρτο , εκείνο το τελευταίο σπίρτο ... σκίζω νευρικά τις τσέπες μου ... ήχος παλιών κερμάτων ... τούτος ο αλλόκοτος καιρός ... με όση δύναμη μου απομένει ανάβω μια μικρή φλόγα ... Ακούγοντας βαλς στο σκοτάδι ... *Νίκος Σφαμένος

πηγή

"ΦΑΙΝΕΤΑΙ πως κάποια μαγικά πλάσματα δίνουν ραντεβού όταν έρχονται στον κόσμο αυτό - η Έλλη Λαμπέτη γεννήθηκε στα 1926, δηλαδή την ίδια ακριβώς χρονιά που θα γεννιόταν η Μαίριλυν Μονρόε, στην απέναντι ακτή του Ατλαντικού."

"ΉΤΑΝ Τρίτη - ένα συννεφιασμένο ανοιξιάτικο πρωϊνό. Τρίτη και δεκατρείς! Οι άνθρωποι περνούσαν έξω από τη μικρή ιδιωτική κλινική, άκεφοι και βιαστικοί. Ίσως να 'φταιγε η ώρα αλλά ίσως να 'φταιγε κι' η εποχή. Ο Πάγκαλος είχε κάνει τη δικτατορία του πριν από ένα χρόνο' κι' εκείνη τη μέρα, στις !3 Απριλίου, ο Μουσσολίνι είχε δώσει μια αλαζονική συνέντευξη στην ιταλική εφημερίδα "Πόπολα ντι Ρόμα". "Θα μείνω στην εξουσία όσο θέλω!" ήταν ο τίτλος του άρθρου."

"ΣΤΗΝ πλατεία Συντάγματος η Κυβέλη έπαιζε τη "Νόρα" του Ίψεν, ενώ στο θέατρο "Κοτοπούλη" μια ταμπέλα έγραφε λακωνικά: "Αργεί". Μέχρι πριν από τρείς μέρες η μεγάλη ντίβα έπαιζε το "Φυντανάκι" του Παντελή Χόρν,πατέρα του νεαρού ζεν πρεμιέ που θα ερωτευόταν παθιασμένα η Λαμπέτη ύστερα από είκοσι εφτά χρόνια.

ΕΙΝΑΙ ίσως νωρίς για ν' αρχίσουμε να ψάχνουμε για συμπτώσεις αλλά πως να μη σταθούμε μπροστά σε αυτήν εδώ, ειδικά.

Η Κοτοπούλη έχανε τη μάνα της την ώρα που ερχόταν στον κόσμο η μεγαλύτερη θεατρίνα που βγήκε ποτέ από τα χέρια της: "Η κόρη μου!" όπως θ' αποκαλούσε τη Λαμπέτη ύστερα από δεκάξι ακριβώς χρόνια ..."

.........................

"ΔΕΝ μ' αρέσει!".

Ο Τάσος Σταμάτης χαμογέλασε: "Μην είσαι πεισματάρα, Έλλη".

"Θα 'ναι σα να κλέβω τον Βαλαωρίτη!".

"Δεν κλέβεις κανέναν. Απλώς το Λαμπέτη είναι πιο θεατρικό απ' το Λούκου. Το βλέπεις και μόνη σου!".

Ο Διάλογος γινόταν το 1941, στο κατώφλι της Δραματικής Σχολής, ανάμεσα στην Έλλη, δεκαπέντε χρονών τώρα, και σ' ένα θείο της, τον Τάσο Σταμάτη, που είχε αναλάβει τα καθήκοντα του πρώτου μάνατζερ: "Λαμπέτη έλεγαν έναν από τους ήρωες του "Αστραπόγιαννου" και σίγουρα ο Βαλαωρίτης δεν θα 'χε αντίρρηση να δάνειζε το ασήμαντο όνομα του ήρωά του στην πιο σημαντική θεατρίνα των καιρών μας.

Μόνο που η Έλλη εκείνη τη χρονιά δεν φαινόταν και τόσο σημαντική. Η καριέρα της άρχισε με δύο παταγώδεις αποτυχίες. Πρώτα την απέρριψαν στη Δραματική Σχολή του Εθνικού, στις 25 του Σεπτέμβρη.

"Αυτό το θέατρο θα γίνει μια μέρα το σπίτι μου" δήλωνε κάθε φορά που περνούσε, με τη σχολική ποδιά, απ' την οδό Αγίου Κωνσταντίνου, και το ότι δεν έγινε τελικά το σπίτι της θα 'ναι, σίγουρα, μια απ' τις αιτίες για τις οποίες το Εθνικό μας θα πάει μια μέρα στην Κόλαση.

Έδωσε εξετάσεις με ένα ποίημα του Πολέμη και απορρίφθηκε παμψηφεί. "Αυτό το κορίτσι δεν κάνει ούτε για κομπάρσα" είπε ο Νίκος Παπαγεωργίου, ο διευθυντής της Σχολής, επικυρώνοντας οριστικά την καταδίκη.

Δεύτερος σταθμός η σχολή της Κοτοπούλη. Το 'σκασε ένα πρωί απ' το Πέμπτο Γυμνάσιο και πήγε με τη μαθητική τσάντα στο χέρι. Αυτή τη φορά είπε τον "Πραματευτή" του Γρυπάρη - δεύτερη απόρριψη. "Δεν τα λέει!" ήταν η λακωνική ετυμηγορία της επιτροπής, που είχε ανάμεσά της ένα νεαρό ζεν πρεμιέ της εποχής. Τον έλεγαν Δημήτρη Χόρν.

Η Έλλη βγήκε σαν άνεμος απ' την σχολή, ξεχνώντας μάλιστα μέσα και την τσάντα της και κατέβηκε ορμητικά τα εξήντα περίπου σκαλιά που έβγαζαν, απ' το πίσω μέρος του "Ρεξ", που βγάζει στην οδό Φειδίου. Πίσω της άκουγε το λαχάνιασμα του θείου της, που αγωνιζόταν να την προλάβει: "Που πας, Έλλη;".

Η μικρή γύρισε και τον κοίταξε αγριεμένη: "Δεν τους άκουσες; Με απέρριψαν! Δεν με θέλουν, δεν τους θέλω". Τίναξε πίσω τα μακριά ξέπλεκα μαλλιά της κι' έσφιξε με πείσμα τα χείλη της, όπως τα έσφιγγε πρίν από τρία χρόνια όταν της έλεγαν να σηκωθεί στο μάθημα των αρχαίων Ελληνικών.

"Δεν τους θέλω. Δεν μου κάνουν. Δεν τους χρειάζομαι!".

Τρία δεν στη σειρά! Μια ντίβα είχε γεννηθεί, εκείνο το κρύο πρωϊνό του 1941, στην οδό Φειδίου, μέσα απ' τη συντριβή μιας απόρριψης - όπως ακριβώς γεννιούνται οι μεγάλες ντίβες ...

*Από το βιβλίο του Φρέντυ Γερμανου "Έλλη Λαμπέτη"

*Ο τίτλος του ποστ είναι από την πρώτη της θεατρική εμφάνιση το 1942 στο έργο "Η Χάνελε πάει στο Παράδεισο" του Γκέρχαρντ Χάουπτμαν, όπου η Μαρίκα Κοτοπούλη της έδωσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο.

Τι κάνω μόνος μου πάνω σ' ένα βιβλίο εκεί ψηλά ?

Εκεί είναι ήσυχα, κανείς δε μ' ενοχλεί, κανείς δε μου μιλά .

Σ' ένα βιβλίο φτάνει να πατήσεις,

κι αρχίζει το όνειρο της πτήσης !

*Η εικόνα είναι του Quint Buchholz (Κβιντ Μπούχολτς)

και ο Reinhard Lettau την αποκρυπτογραφεί με το ποιήμα του .

Από το βιβλίο "Δύο λόγια σχετικά με τον ποδηλάτη ..."

Σαράντα έξι συγγραφείς αποκρυπτογραφούν τις εικόνες του Κβιντ Μπούχολτς .

ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΣΧΕΔΟΝ - ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ο ΙΔΙΟΣ βυθός. Και πρέπει να είναι υποχρεωμένος να κοιτάζει. Η περιδίνησή του, μια αγκαλιά. Αχανής και βαθουλωμένος, με σκαμμένο κεφάλι, θα καθαρίζει. Και άλεκτος. Τα πράγματα έχουν χάσει τον λόγο τους, γιατί υπήρχε ένας λόγος πάντα και ο μόνος λόγος είναι κανένας. Μετακινείται ολοένα προς το μηδέν, που είναι η αρχή των πραγμάτων. Μπορεί να πάει εκεί με το σώμα εκκωφαντικά, γιατί σαν μετάσταση θα γεννιέται και θα οπλίζει πάνω του ο άδικος χρόνος. ΓΥΡΩ του, τρύπες. Κι όμως, στο τέλος υπάρχει ένα σημείο που ο χρόνος μετράει. Ενώνεται στην αρχή και ξαναβλέπει. Λέει, μη με κοιτάς, εγώ δεν είναι εγώ, δεν έμεινε τίποτε απ' αυτά που είχα, αυτά που είχα τελείωσαν τελείως. Για να ξαναρχίσει. Η ίδια, κατορθωμένη ανάκαμψη. Οπως και να γυρίσει την κλεψύδρα, η ποσότητα της άμμου, ίδια. Οχι λιγότερη, όχι περισσότερη. Οχι άλλη ποιότητα, άλλος χρωματισμός, άλλη θερμοκρασία. Ιδια. Αμμος. Ανθρωπος. Αίμα. ΑΚΟΥΣΕ πως οι άνθρωποι είναι σιωπή και γεννούν σιωπή, γιατί μόνο στο φως της σιωπής αναγνωρίζονται. Και έμαθε. Εψαξε τα πρόσωπά τους, να τους ξεφλουδίσει σαν γάζες και η σιωπή κυλούσε αλλαγμένη, δεν ήταν αυτό σιωπή, όχι, ήταν η πρόστυχη σάρκα της, ένα άδοξο μεγαλείο τού χτες, μια σιωπή βουητό, βόμβος, σήμα, παράσιτο. Συντελεσμένη. Πώς να αντέξεις μια σιωπή που καταντάει λόγος ασήμαντος; ΠΕΡΑΣΕ ο καιρός. Και δεν φαινόταν. Αφουγκραζόταν μόνο, και έλεγε τα γεράματα του λόγου θα γίνουν σιωπή, όταν πεθάνει η λέξη. Η ανυπόφορη, αχάριστη, αναμασημένη, αμετάδοτη, ανήθικη, αναληθής λέξη. Να πεθάνει. Που δεν φτάνει να πει, γιατί δεν ουρλιάζει. Και διασχίζεται. Από τα μεγάλα ρεύματα των μικρών. Ο ΙΔΙΟΣ, πάντα, βυθός. Η ίδια υποχρεωτική πτώση, κάθοδος, βουτιά. Τίποτε που να επιταχύνει τον χρόνο τους ή να τον αναστέλλει. Παρ' όλα αυτά, υπάρχει μια στενή χρυσαφί ένδειξη, μια σχεδόν άφωνη χαραμάδα που ανοίγει το διάφραγμά της στο φως. Σαν πυγολαμπίδα. Σαν πεταλούδα που ξεφεύγει. Τη βλέπει μπροστά του, γίνεται το όργανο που ακολουθεί την αναπνοή του, τα φτερά που τον παίρνουν. Εισέρχεται αυτοτελής, έχοντας απολέσει όλες τις πορείες. Μένει στη χλωρίδα της. Μένει εαυτός. ΘΑ ΚΑΤΣΕΙ να βλέπει, αγκαλιασμένος. Με το βαμμένο μάτι της λύπης, σαν άκρυπτο. Το χρώμα δεν καταργείται. Κάτω από την πούδρα των πραγμάτων επιτελούνται τα πράγματα. Η σιωπή τους είναι σταυρός. ΚΑΠΟΤΕ φιλήθηκε. Αγγίχτηκε σε όλα τα ορατά μέρη. Τώρα το σώμα, σαν τελεία, θα γράψει την αόρατη πρόταση. Αυτή η αμφίπλευρη επιφάνεια, όπου εισέρχεται και εξέρχεται ουρανός, θα ορίσει με βάρος τη συνέχεια. Και με οίστρο θρασύ. Θα την ονομάσει, από τις σημειώσεις του εκλιπόντος χρόνου. ΑΝ γυρίσεις ανάποδα το χαμένο, γίνεται κερδισμένο. ΣΧΕΔΟΝ σάρκα. Σχεδόν σιωπή.

"Κυρίες και Κύριοι - Φίλες και Φίλοι Παραλλάζοντας αυτή τη σημείωση του Πωλ Βαλερύ, η οποία παραπέμπει (αμέσως στον Ποιητή και στην Ποίηση, θα λέγαμε: "Αν ένας ποιητής μπορούσε να πει με ακρίβεια τι γράφει, γιατί γράφει και τι είναι αυτό που τον κάνει να γράφει, δεν θα έγραφε " Κι εγώ τώρα δεν ξέρω να σας πω τι είναι Ποίηση και γιατί γράφω ποιήματα. Πολύ περισσότερο δεν ξέρω να σας πω σε τι μας βοηθάει η Ποίηση και ποιος είναι ο σκοπός της. Το μόνο που ξέρω είναι πως ο Ποιητής ήταν πάντα ένας αφοσιωμένος της Ζωής. Είτε τον γεμίζει χαρά, είτε τον θλίβει η Ζωή, είτε τον πάει στον Ουρανό, είτε τον κατεβάζει στην Κόλαση, αυτός μένει πάντα ο αφοσιωμένος της. Τη μυστήρια αγάπη του για τη Ζωή δεν έχει άλλο τρόπο να την εκφράσει: γράφει ποιήματα. Νομίζω ότι προσπαθεί να εκφράσει κυρίως αυτό που κρύβει η ζωή. όπως ο έρωτας κρύβει αυτό που μας κάνει ερωτευμένους. Η Ποίηση λοιπόν είναι πράξη ερωτική; 'Η μήπως πράξη απόγνωσης; 'Η μήπως και τα δύο; Πράξη ερωτική και συνάμα πράξη απόγνωσης. Για την ποιητική πράξη έχουν γραφτεί πολλά και διάφορα. Και από τους ίδιους τους τεχνίτες και από τους θεωρητικούς. Πολλές φορές οι Ποιητές προσπάθησαν να διατυπώσουν τον ανύπαρκτο ορισμό της Ποίησης, σα να κοίταζαν σ' έναν καθρέφτη όπου δεν έβλεπαν το πρόσωπό τους, αλλά το απόλυτο κενό. Σταχυολογώ πρόχειρα: Η ποίηση είναι η αναζήτηση του ανεξήγητου (Στήβενς) Η ποίηση αρχίζει πάντα, όταν κάποιος που πρόκειται να γίνει ποιητής, διαβάζει ένα ποίημα. (Μίλτον) Η ποίηση μας δημιουργεί την εντύπωση, όχι πως ανακαλύψαμε κάτι καινούργιο, αλλά πως θυμηθήκαμε κάτι που είχαμε ξεχάσει. (Μπράντλεϋ) Η ποίηση είναι ένας φασιανός που χάνεται στους θάμνους (Στήβενς) Η ποίηση έχει τις ρίζες της στην ανθρώπινη ανάσα. (Σεφέρης) Η ποίηση υπαγορεύεται από ένα δαιμόνιο, αν και θα ήταν υπερβολή να το χαρακτηρίσει κανείς αγγελικό. (Ζεζλάβ Μίλοζ) Η ποίηση είναι έκφραση, αν ένας στίχος είναι έκφραση, αν καθένα από τα μέρη που απαρτίζουν ένα στίχο, κάθε μία λέξη, είναι εκφραστικά μόνα τους. (Κρότσε) Η ποίηση δεν είναι ο τρόπος να μιλήσουμε αλλά ο καλύτερος τοίχος να κρύψουμε το πρόσωπό μας. (Αναγνωστάκης) Η ομορφιά καραδοκεί. Αν είμαστε ευαίσθητοι, θα την αισθανθούμε μέσα στην ποίηση όλων των γλωσσών. (Μπόρχες) Η ποίησις είναι ανάπτυξις στίλβοντος ποδηλάτου. (Εμπειρίκος) Η ποίηση αρχίζει με την επίγνωση εκ μέρους μας όχι της Πτώσης, αλλά του ότι πέφτουμε. (Μπλουμ) 'Οταν διαβάζουμε ένα καλό ποίημα, φανταζόμαστε πως κι εμείς θα μπορούσαμε να το έχουμε γράψει, πως το ποίημα προϋπήρχε μέσα μας. (Μπόρχες) Η ποίηση ένα πράγμα ανάλαφρο, ιερό και φτερωτό. (Πλάτων) Η ποίηση δεν είναι ένα ελευθέρωμα της συγκίνησης, αλλά απόδραση από τη συγκίνηση. Δεν είναι έκφραση της προσωπικότητας, αλλά απόδραση από την προσωπικότητα. (Έλιοτ) Η ποίηση είναι η πιο πυκνή μορφή προφορικής έκφρασης. (Πάουντ) Η ποιότητα ενός μεγάλου ποιητή είναι πανταχού παρούσα και πουθενά ορατή σαν μία ξεχωριστή συγκίνηση. (Κόλεριτζ ή Ντε Κουίνσυ) Αν κάποιος μάθει καλά ελληνικά, μπορεί να βρει σχεδόν "ολόκληρη την ποίηση" στον Όμηρο. (Πάουντ) Είναι παράξενο πως γράφει κανείς ποιήματα. (Σεφέρης) Οι ποιητές όλων των εποχών έλαβαν μέρος στη συγγραφή ενός Μεγάλου Ποιήματος αενάως εν εξελίξει. (Σέλλεϋ) Στην ίδια την ουσία της ποίησης υπάρχει κάτι το απρεπές: Φανερώνονται πράγματα που δεν ξέραμε πως τα κρύβαμε μέσα μας και τρομάζουμε σα να είχε ξεπηδήσει μια τίγρης και στεκόταν μπροστά μας στο φως τινάζοντας την ουρά της. (Σέσλαβ Μίλοζ) Όλη η ποίηση είναι ποίηση πειραματική. (Στήβενς) Η ποίηση είναι η αιτία που φθείρει το κάθε τι από το μη είναι στο είναι.(Πλάτωνας) "Διο ευφυούς η ποιητική εστιν ή μανικού. Τούτων γαρ οι μεν εύπλαστοι οι δε εκστατικοί εισίν". (Η τέχνη της ποίησης είναι έργο του προικισμένου μάλλον παρά του μανικού καλλιτέχνη, γιατί ο πρώτος είναι ο επιδέξιο μιμητής, ενώ ο δεύτερος κατέχεται από ενθουσιασμό και του λείπει η ψυχική ηρεμία). (Αριστοτέλης) Ο κατάλογος είναι ανεξάντλητος όπως ανεξάντλητες είναι οι άπειρες αισθήσεις που μας υποβάλλει η Ποίηση. Θα σταματήσω εδώ. Και θα τον κλείσω με μια φράση του Πεσόα: "Ο άνεμος φυσάει έτσι όπως τον άκουσε ο Όμηρος ακόμα κι αν δεν υπήρξε ποτέ" Ανέφερα τον Πεσόα, αλλά δεν σας αποκάλυψα τα ονόματα εκείνων που έγραψαν αυτούς τους στοχασμούς για την Ποίηση. Καλύτερα έτσι.'Ισως αυτός ο τρόπος μας φέρνει πιο κοντά σε Κείνον που αποσβύνοντας ολοένα το πρόσωπό του μέσα στο έργο του, γίνεται ο άλλος, γίνεται οι άλλοι, γίνεται ο Κανένας. Θέλω να πω μας φέρνει πιο κοντά στον Ποιητή και στο Ποίημα. Και τι είναι τελικά το Ποίημα; ". . . Ίσως είναι το νόμισμα που σφίγγει στα δόντια του ο Ποιητής για να μπει στη βάρκα του Θανάτου. Με αυτό θα πληρώσει για το μέγα θαύμα που αξιώθηκε και που δεν είναι άλλο από την ίδια τη ζωή. . ." Έχω γράψει τούτο το χαϊ-κου: "'Ολοι χωράμε οι ζωντανοί κι οι νεκροί σ' ένα ποίημα" Αλλά και όλη η μνήμη του κόσμου χωράει μέσα στην Ποίηση. 'Η τουλάχιστον αυτή τη μαγική εντύπωση μας δίνει η τέχνη της Ποίησης. Πως όσα έχουν χαθεί και κείνα που θα έρθουν και θα περάσουν και θα χαθούν θα μείνουν για πάντα μέσα στην Ποίηση. . . . Θα μείνουν για πάντα μέσα στην Ποίηση . . . "όσα κι αν είναι λίγα αυτά που σταματιούνται" . . . όπως θα έλεγε ο Αλεξανδρινός.

ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΌ ΈΡΓΑ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΊΝΑΣ ΔΡΑΜΙΤΙΝΟΎ

Έντεκα του Aυγούστου απόκρημνες κι άνθρωπος κανείς Mήτε και σπίτι. Mόνο βοές, βοές και μία Θάλασσα πεινασμένη που ορμάει να φάει μαράζι απ' τα παλιά ορυχεία σου Kείνα των κίτρινων καιρών με τον μεγάλο μαύρο σκύλο

Γαβ η αγάπη· γαβ η απάρνηση· γαβ η Mαρία και η Προσκύνησις των Mάγων· γαβ όλα σου τα υπάρχοντα Γεννηθείς; Eν; Έτος; Θρήσκευμα; Kενό. Eνώ Kάτω από τα σαν παλαιά παλίμψηστα Kάθετα τείχη όπου δυο τρεις ακόμη θυρεοί διακρίνονται Περνάν οι Oύγοι με τις Aουγκουστίνες τους και με τα κυνηγετικά τους κουδουνάκια ή άλλα χωρικών παιχνίδια Στον πλαγίαυλο. Kαι στρατός πολύς ύστερα, μαύρος Σειρήνες. Tο νοσοκομειακό. Kαι δεξιά στο βάθος ένα Mέγα πετρελαιοφόρο με δάσος γερανούς Που πλέει κατά τα δυτικά και απομακρύνεται Kάπως έτσι κι εμείς. Kι άλλοι επιστρέφουν. Aλλ' Oύτ' ενός το άηχο σώμα με τ' αγγίγματα όσα Γνώρισε να συνωθούνται μέσα του δεν φανερώνεται Mονομιάς να πέσει όπως πέφτει το κακό η αλήθεια Όμως φαίνεται ότι σαν αποσπασμένες Aπό κοίλα παλαιών νεκρών ακόμη και όταν Φως φέρνουν, σκοτεινές είναι οι θεότητες Kαι ποτέ κανενός (όπως των ερωτευμένων κάποτε που εγγίζονται τα ματοτσίνορα Mια στιγμή τούς εφάνηκε είδανε την ύφανση του πεπρωμένου) Δεν εδόθηκε κάτι να διακρίνει Όμορφο κι όλο ερείπια όπως ο πρώτος έρωτας A τι να πεις που κι έναν μόνον Aναστεναγμό ν' ανοίξεις θα σε ρίξει χάμου ο άνεμος Γαβ η αγάπη· γαβ ο Iούδας με το φυγαδευμένο βλέμμα του Γαβ του κόσμου όλου οι αποστάσεις και οι μακρύτατοι καιροί Δεν ακούγεται πια τίποτε. Kείνο που 'θελε ο Θεός H ψυχή μου, η προς στιγμήν αιώνια, το 'νιωσε Kαι ξανά βρήκε το νόημα της υλακής του ο σκύλος Nα τες τώρα που σιγά σιγά Eπιστρέφουν οι στεριές. Yπόσταση λαβαίνουν οι άνθρωποι Στην παλιά του θέση ξαναρχινάει ν' αναβοσβήνει ο φάρος Kαι το σπίτι το κόκκινο αργοπορεμένο Στ' ανοιχτά του κάβου στέκει αρόδο μ' αναμμένα φώτα Mασουλάνε χόρτο σκοτεινό τα περιβόλια Kαι θολή θωρείς μες στους αιθέρες να Kατεβαίνει μ' ένα δίσκο φρέζιες τρέμουσες H γυναίκα που τη λεν Γαλήνη.

καθρεφτίζονται στ' ακίνητα νερά.

στο καντράν του ραδιοφώνου μου

με περιμένουν όλες οι πόλεις που ονειρεύτηκα ...

Βαγδάτη ... Πράγα ... Ν.Ορλεάνη ... 

Στέλνω τους ήχους τους μέσα από μεσαία κύμματα και σύννεφα παρασίτων ...

είναι από κείνα τα παλιά ραδιόφωνα

τότε που όλα τα ταξίδια έξω απ' την πόλη ήταν πολύ μακρυνά ως και αδύνατα ...

τότε λοιπόν με μία κίνηση της βελόνας βρισκόσουν απ' την Αθήνα στη Βαγδάτη ...

και με μια πιο απαλή κίνηση απ'τη Βαγδάτη στη Ταγγέρη ...

ίσως σε κάποιο μέρος του κόσμου σε κάποιο άλλο καντράν

κάποιος ακούει μέσα απ' τα παράσιτα την Αθήνα

μια τόσο μακρυνή πόλη γι'αυτόν όσο μακρυνή και για μένα ...

Θα 'θελα τόσο πολύ να σ' εντυπωσίασω.

Η μοναδική μας νύχτα ήταν ξαφνική και σύντομη σαν μια μπόρα.

Ούτε που πρόλαβα ν΄αρχίσω,

ούτε που πρόλαβα να σου πω την μοναδική μου ιδιότητα:

είμαι συλλέκτης.

Μαζεύω το πιο σκληρό κι άγριο πράγμα του κόσμου...στιγμές.

Όταν έχω αυτό τον ξαφνικό πόθο να πετάξω και δεν έχω που να πετάξω...

κρύβομαι στη συλλογή μου, γεμάτη καφέδες, μποξέρ, χορευτές...

τυχαία αγγίγματα, βρισιές, τρυφερούς παρανόμους, στοές, συναντήσεις, κραυγές...

σιωπές, χωρισμούς, λόγια, λόγια λόγια...

Έτσι κι αλλιώς τα πράγματα θα κυλήσουν όπως θέλουν αυτά.

Η ζωή ξέρει κι εγώ την εμπιστεύομαι.

Είμαι απ' αυτούς που πάντα κάπνιζαν φτηνά τσιγάρα ... (Ρένος Χαραλαμπίδης)

Του Θανάση Σοφιανού Πολλοί λένε ότι αυτό που έχει να επιδείξει η εναλλακτική διασκέδαση της πόλης, το χρωστάει σε 2 -3 ανθρώπους. Ένας από αυτούς ήταν ο Νίκος Σαλαβάτης, ο οποίος έφερε πρώτος την πνοή της εναλλακτικής διασκέδασης στην πόλη με το «Vanitas Vanitatis». Ο Νίκος άφησε το στίγμα του στην Καβάλα και μας άφησε το Σάββατο, σε ηλικία 55 ετών. Ο Νίκος Σαλαβάτης γεννήθηκε τον Απρίλιο του 1955 στην περιοχή των Ποταμουδίων. Εργάστηκε σε διάφορες δουλειές στην Καβάλα, αλλά και στη Θεσσαλονίκη, ενώ από μικρός λάτρευε τη μουσική και τη ζωγραφική. Νους οξυδερκής, πνεύμα ανήσυχο, με μια ιδιαίτερη και «αντιστασιακή» φιλοσοφία ενάντια σε κάθε τί άδικο και καταπιεστικό, δεν υποδούλωσε τη δημιουργική του προσωπικότητα στη μικροπρέπεια της σύγχρονης κοινωνίας. Από μικρός παίζει φλάουτο, σαξόφωνο, κιθάρα και μπαγλαμαδάκι, παίρνει μέρος σε πολλές «ερασιτεχνικές» μουσικές συνάξεις, γράφει στίχους και μουσική. Λάτρης της ρεμπέτικης μουσικής, συνεργάζεται για καιρό με το φίλο του Μανώλη Τζίμα, ενώ το ποίημά του «Αντιστέκομαι», με τον τίτλο εμπνευσμένο από το ομώνυμο ποίημα του Μιχάλη Κατσαρού, μελοποιείται από τον Θανάση Γκαϊφύλια και εντάσσεται στον δίσκο του τελευταίου με τίτλο «Stavento», ενώ το ερμήνευσε ουκ ολίγες φορές σε συναυλίες του, μαζί με τον Μιλτιάδη Πασχαλίδη. Στις αρχές του 1979, ο Νίκος ανοίγει στην οδό Βενιζέλου το Vanitas Vanitatis, το πρώτο εναλλακτικό μπαρ όχι μόνο της Καβάλας, αλλά και της ευρύτερης περιοχής, χαράσσοντας νέα γραμμή στα δρώμενα της διασκέδασης. Τότε, γίνεται «δακτυλοδεικτούμενος», «περιθωριακός». Δεν τον ένοιαζε. Όλη η πρωτοπορία της Καβάλας δοκίμασε τα ποτά του. Ο Νίκος είχε νικήσει και ο Σαλαβάτης, έγινε «πρωτοπόρος» που όλοι ήθελαν «να τον ξέρουν». Το όνομα που επέλεξε για το bar του, «ματαιότης ματαιοτήτων», είναι χαρακτηριστικό της φιλοσοφίας που τον χαρακτήριζε, αναφορικά με το ρόλο του σε μια άδικη κι «αχόρταγη» κοινωνία που δε δείχνει έλεος σε κάθε τι διαφορετικό και συνάμα δημιουργικό. Το συγκεκριμένο μαγαζί το κράτησε μέχρι το 1991, όπου τότε έφτιαξε το «32», κοντά στην πλατεία Ομονοίας, ενώ το 2000 φεύγει κι από 'κει και κάνει το «VOX», για να το εγκαταλείψει κι αυτό το 2002. Έκτοτε παραιτήθηκε από τη συγκεκριμένη δουλειά, ενώ τα προβλήματα υγείας έκαναν αισθητή την παρουσία τους και τη ζωή του Νίκου πιο δύσκολη από ποτέ. Ένας άνθρωπος γεμάτος ενέργεια και διάθεση ν' αλλάξει τα πάντα ή ό, τι ο ίδιος θεωρούσε ότι έπρεπε ν' αντικατασταθεί, πέθανε προχθές σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, μετά από δυόμισι μήνες μάχης με ανίατη ασθένεια. Ο Νίκος δεν ήταν «ίνδαλμα» ή «παράδειγμα προς αποφυγή». Ήταν απλά σωστός. Σωστός άνθρωπος, σωστός φίλος. Αυτό που λέμε «γνήσιος». Στην κηδεία του παραβρέθηκαν οι στενοί του φίλοι και συνεργάτες, ενώ ο Simose Paga έπαιξε ένα ολιγόλεπτο μουσικό κομμάτι για να τον τιμήσει.

με το ρω να γδέρνει όλους τους φόβους ...

να γίνεται οδοδείκτης

να μετρά αποστάσεις ...

να μπαίνει στη βροχή

να βροντά ...

να νανουρίζεται με το λάμδα του βαλς της θάλασσας ,,,

να τρυπώνει σε ανορθόγραφες καλλιγραφίες  ...

να είναι το νόημα στης ψυχής τα φτερά ...

η ηχώ της σκέψης ...

*Αναστασία*

Βορά αφήνεσαι

στης ίδιας της ζωής σου τον παλμό ...

Μέσα σου όλα σιωπή,

νύχτα υγρή και μελαγχολική ...

Παλίρροιας μυρωδιά στο δέρμα,

χαραγμένες έρημοι στην παλάμη ...

Δίσεκτες σκέψεις

τρυπωμένες λαθραία στις λέξεις σου ...

Διαλέγεις τις θλίψεις σου μια μια   ...

και χρώμα  τις δίνεις στιγμών σημαδεμένων ...

Εθισμός στη βροχή

κυλούν καταιγίδες στις φλέβες σου ...

και στο βλέμμα σου

ονειρεύονται ουράνια τόξα ...

Μέσα από μάτια

έμαθες την αντοχή κατάντικρυ στο άπειρο ...

*Αναστασία*

And now the purple dusk of twilight time Steals across the meadows of my heart High up in the sky the little stars climb Always reminding me that we're apart ...

όσοι αλητεύουν ξυπόλητοι στα όνειρά τους,

γεμίζει το κρεβάτι τους αστροντυμένο ουρανό ...

... και δες στα ίχνη που αφήνουν της νύχτας οι λέξεις

των  αστεριών  τη  σκόνη ...

ανάλογα :

με το τι περνάει μέσα από τις φλέβες σου ...

με το χρώμα που έχει η θλίψη τις νύχτες σου ...

με τη στιφάδα στη γεύση του πόνου σου ...

με την αν-ορθογραφία των λέξεών σου ...

με τη γεωγραφία της αχαρτογράφητης μοναξιάς σου ...

με την ομίχλη που κεντάει το βλέμμα σου ...

με τις καινούριες συλλαβές που σου έμαθαν τα  ερωτηματικά σου ...

με ό,τι κράτησε η αφή στην άκρη των δαχτύλων σου ...

με την έκταση της απουσίας σου από τη ζωή σου ...

με τις κραυγές στην πανικόβλητη ανάσα σου ...

με τις σιωπές σε ό,τι σε λυγίζει ...

με τις βουτιές στο τίποτα,σα να το τίποτα να είναι τα πάντα ...

με τις μοίρες του τόξου που λυγίζει,

ανάμεσα του α και του ω,

το αγαπώ σου ...

δεν είναι όλα τα όνειρα ίδια ...  

ανάλογα πόσες εποχές αλλάζεις μέσα τους ...

τις ξεχασμένες πόρτες της ψυχής σου που ανοίγεις

για να παίξουνε κρυφτό μέσα σ' αυτή ...

με το τι αφήνεις να στέκεται δίπλα σου κι όχι ανάμεσά σας ...

με τη προσμονή που τα ντύνεις ...

με τον τρόπο που φεύγεις από αυτά ...

*Αναστασία*

 Είδα τα καλύτερα μυαλά της γενιάς μου διαλυμένα από την τρέλα, υστερικά γυμνά και λιμασμένα, να σέρνονται μέσα στους νέγρικους δρόμους την αυγή γυρεύοντας μιαν αναγκαία δόση, χίπστερς με αγγελικά κεφάλια να φλέγονται για την αρχαία ουράνια ένωση με την άστρική γεννήτρια μέσα στη μηχανή της νύχτας, που φτωχοί κουρελιασμένοι με βαθουλωμένα μάτια και φτιαγμένοι στάθηκαν καπνίζοντας μέσα στο υπερφυσικό σκοτάδι τιποτένιων διαμερισμάτων αιωρούμενοι πάνω από τις κορυφές των πόλεων βυθισμένοι στην τζαζ, που πρόταξαν τους εγκεφάλους τους γυμνούς στον ουρανό κάτω απ' τον Εναέριο σιδηρόδρομο και είδαν αγγέλους Μωαμεθανούς να τρεκλίζουν φωτισμένοι σε ταράτσες πολυκατοικιών, που πέρασαν απ' τα πανεπιστήμια με ήρεμα ακτινοβόλα μάτια με παραισθήσεις του Αρκάνσας και τραγωδία με το φως του Μπλαίηκ ανάμεσα στους μελετητές του πολέμου, που διώχτηκαν απ' τις ακαδημίες λόγω τρέλας και έκδοσης στίχων ανήθικων στου κρανίου τα παράθυρα, που διπλώθηκαν από τον φόβο ξεντυμένοι σε αξύριστα δωμάτια, καίγοντας τα λεφτά τους στα καλάθια των αχρήστων και ακούγοντας τον Τρόμο μέσ' απ' τον τοίχο ...

 ... ... ... ... Ω Καρλ, όσο εσύ δεν είσαι ασφαλής δεν είμαι ούτε εγώ, και τώρα είσαι στ' αλήθεια μέσα στη ζωική σούπα του χρόνου - και όποιος εν τέλει έτρεξε μέσα στους παγωμένους δρόμους κυριευμένος από την ξαφνική αναλαμπή της αλχημείας της χρήσης της γεωμετρικής έλλειψης του καταλόγου του μέτρου και του δονητικού πεδίου, που ονειρεύτηκε και δημιούργησε ενσαρκωμένα χάσματα στον Χώρο και τον Χρόνο μέσα από εικόνες συγκρινόμενες, και παγίδεψε τον αρχάγγελο της ψυχής ανάμεσα σε δύο οπτικά είδωλα και συνένωσε τα βασικά ρήματα και έβαλε το ουσιαστικό και την παύλα της συνείδησης μαζί αναπηδώντας με την αίσθηση του Pater Omnipotens Aeterna Deus για να δημιουργήσει πάλι το μέτρο και την σύνταξη της φτωχής ανθρώπινης πρόζας και να σταθεί μπροστά σου άφωνος και ευφυής και τρεμάμενος από ντροπή, απορριμμένος μα εξoμολογώντας την ψυχή για συμπόρευση με τον ρυθμό της σκέψης μες στο γυμνό του και ατέλειωτο κεφάλι, ο τρελός αλήτης και άγγελος μπιτ μέσα στον Χρόνο, άγνωστος, θέτοντας όμως εδώ αυτό που ίσως αξίζει να ειπωθεί στον χρόνο μετά τον θάνατο, και αναστήθηκε μετενσαρκωμένος με τα φασματικά ρούχα της τζαζ μέσα στον χρυσοκέρατο ίσκιο της μπάντας και έπαιξε τον πόνο του γυμνού μυαλού της Αμερικής για την αγάπη μ' ενός σαξόφωνου την κραυγή ηλί ηλί λαμά σαβαχθανί που ρίγησε τις πόλεις ως το τελευταίο ραδιόφωνο, με την απόλυτη καρδιά του ποιήματος της ζωής σφαγμένη βγαλμένη απ' τα κορμιά τους τροφή καλή για χίλια χρόνια.

Ένα προαίσθημα ...   στης Άνοιξης το αμήχανο χαμόγελο κλειδωμένο ... να λογαριάζει την αιωνιότητα σε όνειρα που κοιμήθηκαν νανουρισμένα στις σταγόνες βροχής μιας μέρας ... Αποσιωποιητικές εικόνες ... ανάμεσα ... σε ... λέξεις ... χρόνους αφής ξάγρυπνους ... Ένα προαίσθημα ... που δραπετεύει με ένα κλεμμένο  από την αιωνιότητα όνειρο ... και κυλάει στη προσδοκία μιας σταγόνας-στιγμής ...

*Αναστασία*